Gegevens

Geschreven: woensdag 30 september 2026 10:38

Volgens de Vlaamse regelgeving heeft elke Vlaamse netgebruiker het recht te kiezen voor een digitale elektriciteitsmeter die via bekabeling met de distributienetbeheerder communiceert.  Toch is al geruime tijd een opmerkelijke juridische discussie ontstaan over wat onder die "communicatie via bekabeling" precies wel en niet verstaan mag worden.

Het Energiebesluit is hierover duidelijk en uitdrukkelijk in artikel 3.1.52, §1:

"Elke netgebruiker heeft uiterlijk vanaf 1 januari 2023 het recht te kiezen voor de plaatsing van een digitale meter die communiceert met de distributienetbeheerder via bekabeling."

Omwille van het recht op bescherming van een gezond leefmilieu besliste het Grondwettelijk hof in de arresten nr. 5/2021 en 133/2022 al in 2021 en 2022 dat de (verplichte) installatie van een digitale meter voor elke netgebruiker de mogelijkheid moet bieden om te kiezen voor "communicatie via bekabeling in plaats van draadloze communicatie" (citaat uit de twee arresten).  Dit keuzerecht beantwoordt daarmee aan de grondrechten en het geldt voor iedere netgebruiker, ongeacht de risico's omwille van zijn of haar specifieke gezondheidstoestand.  Een medische diagnose is geen voorwaarde voor dit keuzerecht.

Desondanks, en enigszins verrassend, verschoof de juridische vraag in diverse procedures, die Fluvius de voorbije jaren heeft aangespannen tegen burgers die bovenstaand recht hebben ingeroepen, naar:

voldoet een digitale meter die via een kabel verbonden is met een externe antenne, maar waarbij die antenne vervolgens draadloos met het communicatienetwerk van Fluvius communiceert, aan de wettelijke vereiste dat de meter "met de distributienetbeheerder via bekabeling" communiceert?

Fluvius beantwoordt deze vraag bevestigend.  Hun aangeboden "bekabelde alternatief" bestaat uit een kabel tussen de digitale meter en een externe antenne op de gevel of aan de rooilijn.  Deze externe antenne communiceert vervolgens draadloos met Fluvius via het GSM-netwerk.

Hoe bekabelde communicatie toch draadloos kan zijn. Begrijpe wie begrijpen kan.

De zaak Philip Haers

Deze discussie kwam recent opnieuw scherp naar voren in een vonnis van 7 september 2026 van de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent, in de zaak van Philip Haers.

Philip is ingenieur elektronica van opleiding en was destijds bekend van de Klara-campagne "Klara Mexico".  Hij heeft zich langere tijd verdiept in de technische en juridische aspecten van de digitale meter en beroep gedaan op een ervaren advocatenkantoor in milieurecht.

De rechtbank oordeelde dat Fluvius in zijn concrete situatie een digitale elektriciteitsmeter mag plaatsen.  Philip behoudt daarbij volgens het vonnis de keuze tussen een klassieke draadloze digitale meter en het door Fluvius aangeboden 'bekabelde alternatief met externe antenne'. Omdat de antenne in deze specifieke situatie ongeveer twintig meter van de woning kan worden geplaatst, oordeelde de rechtbank zonder enig deskundig onderzoek dat de elektromagnetische blootstelling in de woning verwaarloosbare proporties zou aannemen en dat deze oplossing in het concrete geval tegemoetkomt aan de bekommernissen die het Grondwettelijk Hof eerder had geformuleerd.

Het vonnis laat echter ook ruimte

De Gentse rechtbank kwam echter tot een andere conclusie inzake de gasmeter.

Omwille van het niet beschikbaar zijn van een bekabelde digitale gasmeter, oordeelde de rechtbank dat Philip de plaatsing van de draadloze digitale gasmeter voorlopig mag weigeren. Dat is goed nieuws maar we vragen ons wel af hoe die toekomstige eventuele ‘bekabelde’ gasmeter eruit zal zien. Zal het ook hier gaan om een versie met een buitenantenne?

Dezelfde rechtbank erkent dus dat beschikbaarheid van een bekabeld alternatief juridisch relevant is voor de afdwingbaarheid van de installatie.

Bovendien kan Fluvius in de zaak van Philip Haers niet, zoals het vroeger wel al heeft gedaan na gelijkaardige juridische procedures, overgaan tot gedwongen uitvoering van het vonnis, zolang de beroepstermijn loopt. We kennen ondertussen al verschillende verhalen van mensen waarbij de plaatsing van de digitale meter onder dwang gebeurde.

Waarom is dit relevant voor iedere netgebruiker?

Het Grondwettelijk Hof heeft de stralingsproblematiek uitdrukkelijk onderzocht vanuit artikel 23 van de Grondwet, dat onder meer het recht op bescherming van een gezond leefmilieu waarborgt.

Een uittreksel uit het vonnis: “De mogelijke blootstelling aan elektromagnetische straling kan voor de categorie van personen die daardoor een gezondheidsrisico lopen een aanzienlijke achteruitgang betekenen van het bestaande beschermingsniveau inzake een gezond leefmilieu. Voor personen die gevoelig zijn aan elektromagnetische velden kan het noodzakelijk zijn om de blootstelling daaraan reeds bij aanvang zoveel mogelijk te beperken.

Voor die aanzienlijke achteruitgang, door toedoen van de digitale meters, bestaat geen redelijke verantwoording, nu de elektromagnetische straling eenvoudig kan worden weggenomen door in de mogelijkheid te voorzien van een communicatie via bekabeling in plaats van een draadloze communicatie.”

Samen informatie, ervaringen en krachten bundelen

We vinden het belangrijk om bezorgde en gedagvaarde burgers met elkaar in contact te brengen, juridische en technische kennis te bundelen en lopende gerechtelijke procedures op te volgen. De afgelopen periode is er een georganiseerde beweging door burgers zelf ontstaan, die momenteel aan het groeien is in elke Vlaamse provincie, met regelmatige live of online bijeenkomsten.

Wil je de problematiek van de digitale meter opvolgen, relevante informatie uitwisselen of betrokken worden bij deze lokale initiatieven? Contacteer ons dan met vermelding van je woonplaats, zodat we je kunnen richten naar het geschikte provinciaal comité. We krijgen heel veel e-mails binnen die we niet allemaal kunnen verwerken, dus gelieve geen vragen te stellen, maar gewoon je motivatie om deel te nemen toe te lichten, en dan zullen we je, mits eventuele vertraging, de nodige informatie geven over de komende bijeenkomsten in jouw provincie.

Er wordt nog gewerkt aan een online formulier/aanmeldingspunt.

Juridische procedures ondersteunen

Juridische procedures brengen kosten mee voor onder meer advocaten, gerechtskosten, technische expertise en dossieropbouw.

Wie het juridische onderzoek en de rechtszaken, inclusief die van Philip Haers, rond de concrete toepassing van het recht op bekabelde communicatie financieel wil ondersteunen, kan bijdragen op de crowdfunding-rekening van Beperk de Straling:

Rekening: Rechtszaken Beperk de Straling
IBAN: BE46 9733 6272 2036